Η οικονομική γνώση ως θεμέλιο κοινωνικής δικαιοσύνης

Μάκης Δρακόπουλος
Διευθυντής Προγραμμάτων & Θεσμικών Χρηματοδοτήσεων της ActionAid στην Ελλάδα

Η συζήτηση για την οικονομική εκπαίδευση κερδίζει ολοένα και περισσότερο έδαφος στη δημόσια σφαίρα. Η αντίληψη ότι πρόκειται για μία τεχνική υπόθεση υποχωρεί σταδιακά, καθώς γίνεται σαφές σε μεγάλη μερίδα του κόσμου ότι συνδέεται άμεσα με την καθημερινότητα μας. Κάθε χρόνο, η καμπάνια Global Money Week υπενθυμίζει ότι η χρηματοοικονομική γνώση αφορά όλες και όλους μας και όχι μόνο τους ειδικούς.

Σε μια εποχή όπου οι οικονομικές αποφάσεις αρχίζουν από τους προσωπικούς προϋπολογισμούς, επεκτείνονται μέχρι το οικογενειακό τραπέζι και φτάνουν μέχρι να επηρεάσουν τη συλλογική πορεία των κοινωνιών μας, ο χρηματοοικονομικός εγγραμματισμός συνιστά βασική προϋπόθεση ουσιαστικής συμμετοχής και κοινωνικής δικαιοσύνης. Η απάντηση στην οικονομική ανασφάλεια είναι περισσότερη γνώση και ενημέρωση. Η γνώση δημιουργεί ανθεκτικότητα, αυτονομία και δυνατότητα επιλογής. Εξοπλίζει τα παιδιά, τις νέες και τους νέους με εργαλεία που θα τους συνοδεύουν σε όλη τους τη ζωή: από τη διαχείριση ενός προσωπικού προϋπολογισμού έως την κατανόηση των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεών τους ως ενεργών πολιτών.

Σε αυτήν ακριβώς τη λογική εντάσσεται το πρόγραμμα «Αλφαβητάρι Οικονομικών» της ActionAid με την υποστήριξη της Alpha Bank ως μέρος της πρωτοβουλίας IQonomy. Μέσα από βιωματικές και συμμετοχικές μεθόδους μάθησης, μαθητές και μαθήτριες Γυμνασίου και Λυκείου καλλιεργούν κριτική σκέψη, υπευθυνότητα και συνεργασία, μαθαίνοντας να λαμβάνουν τεκμηριωμένες οικονομικές αποφάσεις.  Περισσότεροι από 2.300 εκπαιδευτικοί και 26.000 μαθητές και μαθήτριες έχουν ήδη συμμετάσχει στο πρόγραμμα που τρέχει για έβδομο χρόνο, επιβεβαιώνοντας ότι όταν η γνώση συνδέεται με την καθημερινότητα και τη συμμετοχή, μετατρέπεται σε δύναμη με διαρκές αποτύπωμα.

Το επόμενο μεγάλο βήμα περνά μέσα από τη θεσμική ενίσχυση αυτής της προσπάθειας. Η υπογραφή Μνημονίου Συνεργασίας μεταξύ του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού και της ActionAid σηματοδοτεί τη δέσμευση και από πλευράς πολιτείας για ένα σχολείο που καλλιεργεί δεξιότητες ζωής: ενεργή πολιτειότητα, συμπερίληψη, ανθεκτικότητα απέναντι στις σύγχρονες προκλήσεις και, φυσικά, χρηματοοικονομικό εγγραμματισμό. Η ενσωμάτωση τέτοιων δεξιοτήτων στην εκπαιδευτική διαδικασία είναι αναγκαία προσαρμογή σε μια κοινωνία που μεταβάλλεται διαρκώς και ξεπερνά τα όρια των μαθημάτων και των δραστηριοτήτων που αναπτύσσονται εντός σχολικού πλαισίου.

Παράλληλα, μέσα από την πανευρωπαϊκή πρωτοβουλία FIN.e – European Alliance for Financial Education,  που υλοποιείται από την ActionAid σε συνεργασία με την Aflatoun International και με την υποστήριξη του Ινστιτούτου της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (EIB Institute), ενισχύεται η θεσμική διάσταση της χρηματοοικονομικής εκπαίδευσης σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Η δημιουργία ενός σταθερού δικτύου οργανώσεων και μιας Συμβουλευτικής Επιτροπής Ειδικών από όλη την Ευρώπη που ανταλλάσσουν τεχνογνωσία και συμβάλλουν στη διαμόρφωση δημόσιων πολιτικών αποτελεί επένδυση στη συλλογική μας ικανότητα να αντιμετωπίζουμε τις οικονομικές προκλήσεις με γνώση και υπευθυνότητα, ενώ παράλληλα βάζει την Ελλάδα στο κάδρο του χρηματοοικονομικού εγγραμματισμού σε διεθνές επίπεδο.

Αν κάτι πρέπει να μείνει ως αφήγημα είναι ότι όσο νωρίτερα καλλιεργούνται οι οικονομικές γνώσεις και δεξιότητες, τόσο πιο ισχυρά θεμέλια θέτουμε για μια κοινωνία με μεγαλύτερη συνοχή και ουσιαστικές ευκαιρίες για όλους και όλες.