Αφροκολομβιανές και αυτόχθονες κοινότητες που ακόμη προσπαθούν να ανταποκριθούν στον καταστροφικό σεισμό των 7,4 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ που έπληξε τη δυτική Κολομβία στις 10 Αυγούστου, βρίσκονται τώρα αντιμέτωπες με αιφνίδιες πλημμύρες, οι οποίες έχουν εισχωρήσει σε κατεστραμμένα σπίτια, καταστρέψει τρόφιμα και καλλιέργειες και σκοτώσει ζώα εκτροφής.
Στην Ουνιόν Μισαρά (Unión Misará), μια κοινότητα κατά μήκος του ποταμού Μισαρά στο Μέδιο Μπαουδό (Medio Baudó), κάτοικοι δήλωσαν στην ActionAid ότι το νερό εισέβαλε στα σπίτια γύρω στις 4 το πρωί, αφήνοντάς τους ελάχιστο χρόνο να προστατέψουν τα υπάρχοντά τους. Τα μέλη της κοινότητας έχουν έκτοτε συσπειρωθεί για να καταγράψουν τις ζημιές, να ζητήσουν κρατική βοήθεια και να οργανώσουν μια απόκριση, καθώς αξιολογείται το πλήρες μέγεθος της καταστροφής.
Ένα μέλος της κοινότητας στην Ουνιόν Μισαρά δήλωσε: «Το νερό ήρθε σαν κύμα όταν δεν το περιμέναμε. Ανέβηκε σε όλα τα σπίτια. Δεν προλάβαμε να σηκώσουμε κάποια πράγματα και πολλά χάθηκαν. Σήμερα συγκεντρωθήκαμε ώστε οι αρχές να μας ακούσουν. Περνάμε μια πολύ οδυνηρή κατάσταση».
Ένας άλλος κάτοικος δήλωσε: «Με τον σεισμό, και τώρα με την πλημμύρα, είμαστε εντελώς συντετριμμένοι εδώ στον ποταμό Μισαρά. Οι μύλοι κατέρρευσαν, τα σπίτια επλήγησαν και το φαγητό μούσκεψε. Οι χοίροι και οι κότες που εκτρέφαμε πέθαναν. Κανείς δεν κατάφερε να σώσει τίποτα».
Ακόμη και πριν από την πρόσφατη πλημμύρα, 60.495 άνθρωποι και 19.359 οικογένειες, είχαν πληγεί από τον σεισμό στο Τσοκό (Chocó), σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιεύθηκαν στις 14 Αυγούστου. Τουλάχιστον 1.690 σπίτια είχαν καταστραφεί ολοσχερώς και 12.129 είχαν υποστεί ζημιές σε ολόκληρο το γεωγραφικό διαμέρισμα. Οι καταγραφές ωστόσο παραμένουν ελλιπείς, ιδίως στις απομακρυσμένες αγροτικές περιοχές.
Η Ντίλια Κόρδοβα Κάστρο (Dilia Córdoba Castro), υπερασπίστρια του περιβάλλοντος και εκπρόσωπος του Συνδέσμου Γυναικών Ανακυκλωτριών του Μέδιο Μπαουδό, καταγράφει τις επιπτώσεις και σημαίνει συναγερμό από την Ουνιόν Μισαρά. Πριν από τις πλημμύρες, είχε δηλώσει στην ActionAid ότι περίπου 500 σπίτια είχαν πληγεί από τον σεισμό στον δήμο, εκ των οποίων 85 είχαν καταστραφεί ολοσχερώς και περίπου 300 είχαν υποστεί εκτιμώμενη ζημιά 70%.
Ο πληθυσμός του Τσοκό είναι κατά κύριο λόγο αφροκολομβιανός και αυτόχθονος. Οι κοινότητες στο συγκεκριμένο γεωγραφικό διαμέρισμα αντιμετωπίζουν επί δεκαετίες φτώχεια, σύγκρουση, εκτοπισμό και υποεπένδυση, με αποτέλεσμα τα σπίτια και οι βασικές υποδομές να είναι λιγότερο ανθεκτικά σε διαδοχικές καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.
Σε μεταγενέστερη βιντεοσκοπημένη ενημέρωση από την Ουνιόν Μισαρά, η Ντίλια δήλωσε: «Πολλές αυτόχθονες και αφροκολομβιανές κοινότητες ζουν μια επισφαλή κατάσταση. Τα σπίτια τους ήταν ήδη σε κακή κατάσταση και σήμερα είναι πλημμυρισμένα με νερό. Δεν έχουν πού να μείνουν, τίποτα με το οποίο να θρέψουν τον εαυτό τους και κανέναν τρόπο να εργαστούν». Πρόσθεσε: «Χάσαμε καλλιέργειες, καλαμπόκι, ρύζι και κότες. Κρεβάτια, καταψύκτες και πλυντήρια μούσκεψαν. Έχουμε χάσει τόσα πολλά πράγματα εδώ. Χρειαζόμαστε πολύ μεγάλη βοήθεια από την κυβέρνηση».
Οι κοινότητες οργανώνονται τοπικά ενώ ζητούν επείγουσα κρατική και ανθρωπιστική στήριξη. Ωστόσο, η μακροχρόνια υποεπένδυση στις μεταφορές και τις δημόσιες υποδομές σημαίνει ότι πολλές αγροτικές κοινότητες στο Τσοκό είναι προσβάσιμες μόνο μέσω ποταμού. Οι ομάδες προγραμμάτων της ActionAid αναφέρουν ότι η άνοδος της στάθμης του νερού έχει καταστήσει ορισμένα ταξίδια με βάρκα επικίνδυνα, ενώ οι ζημιές από τον σεισμό, οι κατολισθήσεις και οι περαιτέρω βροχοπτώσεις απειλούν να κλείσουν ξανά τις οδικές διαδρομές. Σε μία περίπτωση, οι προμήθειες χρειάστηκε να μεταφερθούν με μουλάρι, καθώς η μετακίνηση με βάρκα κατέστη επικίνδυνη.
Μια ξεχωριστή, αλλά επιβαρυντική έκτακτη κατάσταση έχει πλήξει παράκτιες κοινότητες στο Μπουεναβεντούρα (Buenaventura). Το βράδυ της 15ης προς 16η Αυγούστου, μια εποχική θαλάσσια πλημμυρίδα, τοπικά γνωστή ως «fenómeno de puja», πλημμύρισε τις περιοχές Χουάντσο (Juanchaco), Λαδριγιέρος (Ladrilleros), Λα Μποκάνα (La Bocana) και Πούντα Σολδάδο (Punta Soldado). Η στάθμη της θάλασσας έφτασε περίπου τα 4,91 μέτρα, αναγκάζοντας τους κατοίκους να μετακινήσουν τα υπάρχοντά τους από τα σπίτια τους.
Η Εδίγο Σανς, Γενική Διευθύντρια της ActionAid Κολομβίας, δήλωσε: «Οι πλημμύρες στο Μπουεναβεντούρα και στο Τσοκό αποτελούν μια ακόμη καταστροφή για κοινότητες που ήδη αντιμετωπίζουν τις συνέπειες του σεισμού. Για τις αγροτικές κοινότητες που ήταν ήδη δυσπρόσιτες, τα υψηλά επίπεδα νερού θα καταστήσουν τη διανομή βοήθειας ακόμη πιο δύσκολη. Είναι ζωτικής σημασίας αυτές οι κοινότητες να μην ξεχαστούν και να λάβουν την επείγουσα στήριξη που χρειάζονται».
Η ActionAid συνεργάζεται με τοπικές οργανώσεις με μακρόχρονη παρουσία στις πληγείσες περιοχές, μαζί με τις δημόσιες αρχές, τη UNICEF και το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα, για να στηρίξει την ευρύτερη απόκριση στο Μπουεναβεντούρα. Οι τρέχουσες δραστηριότητες περιλαμβάνουν επισιτιστική βοήθεια, υγειονομική στήριξη μέσω του πλωτού νοσοκομείου Barco Hospital San Raffaele, καθώς και προετοιμασίες για τη διανομή 250 οικογενειακών κιτ προσωπικής υγιεινής σε προσωρινά καταλύματα. Βασικά είδη, ατομικά κιτ φροντίδας και είδη καταλύματος διανέμονται επίσης μέσω των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών EMAÚS Buenaventura, Fundación Huellas que Transforman και Fundación Vida.
Η περαιτέρω στήριξη προς τις αυτόχθονες και αφροκολομβιανές κοινότητες θα διαμορφωθεί βάσει τοπικών αξιολογήσεων, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που διεξάγονται από άλλους εταίρους της ActionAid Κολομβίας, καθώς και βάσει των προτεραιοτήτων που έχουν προσδιορίσει οι πληγείσες κοινότητες.
